Birgəyaşayış xalqların inkişafı və sülhün təminatıdır

Bu gün Azərbaycanın tolerantlıq modeli dünya ölkələri üçün bir nümunə
göstərilir. Ümumiyyətlə tarix boyu Azərbaycanda insaları birgəyaşayışı istər etnik
qruplar arasında olsun, istər dini məhzəblər arasında olsun ən yüksək səviyyədə
olmuş və bu gün də bu davam edir. Bunu dövlət başçısı dəfələrlə öz çıxışında qeyd
etmişdir.

26 fevral tarixində yerli və xarici media nümayəndələri üçün baş tutan
mətbuat konfransında da suallara cavab verərkən cənab İlham Əliyev bir daha
vurğuladı. Bildirdi ki, xalqlarımız sülh şəraitində yaşamalıdırlar. Azərbaycan daim bu
münasibətlərin tərəfdarıdır. Bu gün bizim bütün qonşularımızla normal
münasibətlərimiz mövcuddur. Əlbəttə ki mövcud problemlə əlaqədar olaraq
Ermənistan istisna olunmaqla. Lakin bundan sonra Azərbaycan və erməni xalqlarının
birgə yaşaması ilə bağlı aydın təsəvvürlər var. Azərbaycanda minlərlə erməni
yaşayır. Bizim erməni xalqı ilə birgə yaşamağımızın böyük tarixi vardır. Həm
Ermənistanda, həm Azərbaycanda, həm başqa ölkələrdə. Misal üçün, Gürcüstanda
elə kəndlər var ki, orada azərbaycanlılar və ermənilər bir kənddə yaşayırlar. Biz
əməkdaşlığa açıq olan ölkəyik və Azərbaycanda müxtəlif xalqların nümayəndələri
əsrlər boyu bir ailə kimi yaşayırlar. Azərbaycanda heç vaxt dini, milli zəmində hər
hansı qarşıdurma, anlaşılmazlıq olmamışdır;
Ölkəmizdə yaşayan bütü millətlər bərabər hüquqlara malikdirlər və bu
münasibətlər mehribanlıq şəraitində də davam edir. Azərbaycanlılar kimi digər
millətlər də Azərbaycanı öz vətənləri hesab edir, onun sosial-iqtisadi inkişafında
yaxından iştirak edir, yeri gələndə doğma torpaqlarının qorunmasında canlarını belə
qurban verməyə hazırdırlar. Bunun nümunəsi sonuncu dəfə 44 günlük vətən
müharibəsində göründü.. Qarabağda yaşayan ermənilər də Azərbaycan
vətəndaşlarıdırlar. Azərbaycanda fərqli dildə danışan insanların hər cür hüquq və
imtiyazları mövcuddur. Onların təhsilə çıxışları təmin edilir. Nəzərə alaq ki, həmin
ərazilərdə yaşayan erməni icması öz aralarında erməni dilində danışa bilərlər, sovet
dövründə bizim o bölgədə erməni dilində qəzetlər dərc edilirdi, orada xüsusi
proqramlar var idi. Digər bütün dillər kimi erməni dili də Azərbaycanda qorunacaqdır.
Regionların inkişafında davamlı sülh əsas amildir. Bizim regionda da bunun
tam təmin edilməsi üçün əlbəttə bütün münaqişələrə son qoyulmalıdır. Bu əsas
prioriteti vurğulayan cənab İlham əliyev bir daha bildirdi ki, davamlı sülhə nail olmaq
prioritet vəzifədir. Düşmənçilik səhifəsi çevrilməlidir. 10 noyabr tarixində imzalanmış
bəyanat bunun üçün zəmin yaradır. İmzalanmış Bəyanata sadiqlik nümayiş
etdirməklə regionda sülh təmin olunacaq.
Ölkəmiz Ermənistan istisna olmaqla bütün region ölkələri ilə sıx əməkdaşlıq
şəraitində yaşayır. Bu münasibətlər Ermənistanla da qurulmalıdır. Bu nöqteyi-
nəzərdən də məqsədimiz üçtərəfli qaydada – Ermənistan və Rusiya ilə birlikdə
kommunikasiyaların bərpası, Zəngəzur dəhlizinin yaradılması və nəqliyyat
baxımından bütün maneələri aradan qaldırmaqdır. Bu baş tutsa, Ermənistan da
mənfəət əldə edəcək, onlar sülhün xeyrini görəcəklər;
Dayanaqlı inkişaf əsası birgəyaşayış prinsipidir. Normal münasibətlər və
qarşılıqlı əməkdaşlıq hər bir ölkənin dayanaqlı inkişafını təmin edir. Bunun üçün də
əsas vəzifələrdən biri uzunmüddətli sülhün təmin edilməsi və müharibə risklərinin
sıfra endirilməsidir. Müharibədən heç dörd ay keçməmiş artıq rəsmi şəxslər –
Ermənistan və Azərbaycan rəsmi şəxsləri arasında təmaslar qurulur, görüşlər
keçirilir, bəzən açıq formatda, bəzən qeyri-rəsmi formatda. Amma bu proses gedir və
bu proses müsbət istiqamətdə gedir.

Bir sözlə sülh şəraitində yaşamaq bütün xalqları, bütün millətlərin hüququdur.
Bunun üçün isə tərəflərin hamısı normalara riayət etməli, işğalçılıq iddialarından əl
çəkməlidir.
Hər bir atılan addım gələcəyə xidmət etməlidir. Bunun üçün də inteqrasiya
labüddür. Suallara cavab verərkən cənab İlham Əliyev pu prinsipləri əsas gətirərək
bildirdi ki, “Bu gün inteqrasiya barədə danışanda biz indi rusiyalı sülhməramlıların
yerləşdiyi sahədə inteqrasiyanın istənilən formasına hazırıq. Bundan sonra da
müxtəlif inteqrasiya variantları təklif oluna bilər. Xankəndinin və hazırda erməni
əhalinin yaşadığı digər ərazilərin inteqrasiyası labüd prosesdir. “
Ona görə də Qarabağda yaşayan erməni xalqının başqa yolu yoxdur. Firavan və
sülh şəraitində yaşaması üçün Azərbaycan vətəndaşı kimi bu prinsipləri qəbul
etməli, Azərbaycan qanunlarına tabe olmalıdır. Ermənistan isə revanşist
siyasətindən əl çəkməli və mehriban qonşuluq münasibətlərini seçməlidir. Əks halda
dəmir yumruq hazır vəziyyətdədir.

Fikrət Nəbiyev
Turizim və Sosial Xidmətlər üzrə Bakı Dövlət Peşə Təhsili Mərkəzinin direktoru